ბონსაი: მცენარის ფორმის,მიმართულების მიცემა და გასხვლა

  • მცენარის ფორმისა და მიმართულების მიცემა

1. დავუშვათ, ჩვენს ხელთაა ახალგაზრდა მცენარე. აქ ძირითადი ღერო უნდა გადაიჭრას, რათა მცენარე გახდეს ჯუჯა (პირველადი გადანაჭერი).

2. ზუსტად პირველი გადანაჭრის ქვემოთ ვითარდება ახალი ამონაყარი.

3. ახალ ამონაყარზე კეთდება მეორე გადანაყარი. აქ ამოდის მესამე ამონაყარი. ეს პროცესი უნდა განმეორდეს ყოველ წელს, რაც მცენარეს ჯუჯა ფორმას შეუნარჩუნებს.

4. ახალგაზრდა მცენარისთვის სწორი ფორმის მისაცემად მასზე შეგვიძლია წვრილი მავთული შემოვახვიოთ.

  • გასხვლა

პატარა ზომის ახალგაზრდა ხეებზე სპილენძის მავთულის დახვევა რეკომენდირებული არ არის. 1 ან 2 წლის ხეები უნდა გაისხვლას კვირტის გაშლამდე, ძირიდან სამ მერვედ ან სამ მეოთხედ სანტიმეტრამდე. ამგვარი გასხვლა უნდა განმეორდეს 4-5 წლის განმავლობაში, რის შედეგადაც ღერო საინტერესო ფორმას იღებს. თითოეული უმცირესი ზომის რორი, რომელიც ქვემოთა მხარეს იწყებს ზრდას უნდა “გაიქაჩოს”, ვიდრე არ დაგრძელდება, ხოლო ახალგაზრდა ტოტი, რომელიც გრძლად იზრდება, თითების ფრთხილი დაწოლით უნდა დამუშავდეს, რათა ზრდა შეწყვიტოს.

ფორმის მისაცემად სპეციალური დამუშავება სჭირდება აყვავებულ ხეს. ამგვარ ხეთა ყლორტები და ყვავილოვანი წამონაზარდები უნდა დაიმყნოს ივნისის დასაწყისში (იაპონიაში ეს პერიოდი წვიმიანია და ახალგაზრდა ყლორტები უფრო მაგრდებიან). თითოეულ ყლორტზე მხოლოდ ორიოდ კვირტი უნდა დარჩეს. ამ კვირტებიდან ახალი ტოტები გაიზრდებიან ივლისსა და აგვისტოში. მათი ხელის ხლება არ შეიძლება შემოდგომამდე. ნოემბერში ისინი უნდა შემოკლდნენ და დარჩეს მხოლოდ ჩამოყალიბებული (ფორმირებული) რამოდენიმე საყვავილე კვირტი. თუ მცენარე მთელი სეზონის განმავლობაში მზეზეა, მაშინ არავითარი სპეციალური ზომების მიღება არაა საჭირო კვირტების გასაშლელად.

  • გასხვლის წესები

1. ერთწლიანი ნათესარი, მზადაა გასასხლავად და ღეროს ფორმის მისაცემად.

2. ორწლიანი ნათესარი: აღმავალი ტოტები უნდა მოიჭრას, ძირითადი ღერო უნდა დარჩეს.

3. ასევე გასხვლის შემდეგ ივლის ფორმას სამწლიანი ხე.

4. ოთხწლიანი ხის ღერო კი იწყებს ულამაზესი ფორმის მიღებას (ზიგზაგისებურს).

ბონსაი – მცენარის ზრდის მიმართულების ფორმირება

ჯუჯა მცენარე უნდ აიყოს მინიატურული, მაგრამ ფორმითა და თვისებებით არ უნდა განსხვავდებოდეს თავისი გოლიათი ორიგინალისაგან. ჯუჯა ბუჩქი ფორმითა და სტილით მინიატურულ ბუჩქს წააგავს. მაგალითად, იაპონური ძელქვა ცოცხის ფორმისაა, კრიპტომერია–სვეტისებური, ხოლო ფიჭვი–პაწია პირამიდაა.

ზოგიერთ ხეს აქვს სწორი, ვერტიკალური ღერო. ზოგ ხეს კი ახასიათებს ფესვების გაშლა ყველა მიმართულებით. ასეთი ხის ახალგაზრდა ნერგს ძირითადი ფესვები მოკლედ უნდა შეეჭრას, რათა მომავალში კარგად განვითარდეს ფესვთა სისტემა ზედაპირზე.

ჯუჯა მცენარეს ტანისა და ზოგიერთი ტოტის ფორმა მავთულის დახმარებით ეძლევა, მაგრამ ძირითად როლს მაინც მაკრატლით შეჭრა ასრულებს. ეს ხეები ძალზე პატარები არიან, ამიტომ მათი ზრდა მოთმინებას მოითხოვს, ზოგჯერ წლებსაც კი, რათა მივიღოთ სრულყოფილი ჯუჯა მცენარე.
გააგრძელე კითხვა

წიგნი, რომელმაც…

ვაღიარებ, კითხვა არ მიყვარს, თუმცა წიგნებს მაინც ვკითხულობ. ათიდან 1 წიგნი შეიძლება მომეწონოს, მაგრამ თუ წიგნი საინტერესოა შემიძლია ღამეები ვათენო მისთვის. ამ მიზეზის გამო პოსტის დაწყებაც გამიჭირდა და წიგნის შერჩევაც. საბოლოოდ კი ის წიგნი ამოვარჩიე, რომელიც თითქოს არაფრითაა განსაკუთრებული, მაგრამ მე რატომღაც შემიყვარდა…

როცა ეს წიგნი პირველად დავინახე სახლში თაროდან გადმოვიღე და ვთქვი: ვა, იაპონურია. ამას აუცილებლად წავიკითხავ არდადეგებზე. შემდეგ იყო გამოცდები და დაძაბული დღეები. წიგნი მხოლოდ არდადეგების მიწურულს გამახსენდა და მის დასრულებამდე 5 დღით ადრე გადავშალე პირველი ფურცელი…

წიგნის დასაწყისში საკმაოდ საინტერესოდ ვითარდება მოვლენები. ეს არის ამბავი მე6 კლასელი ბიჭისა, რომელსაც რევოლუციური სული აქვს. იტყვით, მაგ ასაკში ყველა ბავშვს უჩნდება მსგავსი სურვილიო. დიახ, მართალია. მეც მქონდა მსგავსი სურვილები. წიგნის ბოლომდე მჯეროდა, რომ ეს ბიჭი განსხვავდებოდა ჩემგან და კიდევ სხვა ბავშვებისგან და ის ნამდვილად შეცვლიდა რამეს. აი, რას ფიქრობს იგი თავის მასწავლებელზე, რომელიც ცხოველებს არც თუ ისე კარგად იხსენიებს: “განა ყოველ მახინჯს, მხოლოდ იმიტომ, რომ ადამიანია, უფლება აქვს ტყიერი მასხრად აიგდოს?”.
ვერაფრით წარმოვიდგენდი, რომ ასეთი დასაწყისის მქონე წიგნში შევხვდებოდი ნარკოტიკებს, სექსს და უკანონო აბორტს.(წიგნი ნათარგმნია 1986 წელს) ასევე ბიჭის 180 გრადუსით შეცვლას არ ველოდი. მას პოლიტიკოსობა მოუნდა და მზადაა თავისი მიზნისთვის ყველაფერი გააკეთოს. ის ამბობს :“განა ცხოვრება შენი მტრების მოსპობას არ ნიშნავს?”. პოლიტიკას კი ასე განმარტავს :“ყოველთვის მიკვირდა, რომ ღუმლის წიაღი, შიგნით მობაბანე ცეცხლის მიუხედავად ბნელი იყო”.

წიგნს დიდი ენთუზიაზმით ვკითხულობდი. დასასრულმა ძალიან დამაინტერესა. ისე, როგორც არასდროს. ეს წიგნი ჩემთვის ნებისმიერ დეტექტივზე საინტერესო გახდა და ერთხელ დილის 5მდე შემოვრჩი…

ბოლოს კი.. ბოლოს იყო დასასრული:
“ვამთავრებ მოგონებებს. მე არ ვარ გმირი, რომელიც ცეცხლს უნთებს ადამიანთა გულებს, არც დაგვიანებული თაობის ანდერძის შემსრულებელი ვარ. მე ისეთივე ვარ, როგორიც შენა ხარ.”.

ვერ აგიღწერთ რა დამემართა. ალბათ ეს იმედგაცრუება იყო. ასეა თუ ისე, წიგნმა დიდი კვალი დატოვა ჩემს მეხსიერებაში.

ასე რომ, შეგიძლიათ თქვენც წაიკითხოთ წიგნი, რომელზე წერასაც სულ ახლახანს მოვრჩი. წიგნი, რომელმაც გული დამწყვიტა.

ბონსაი-ქოთანში ჩარგვა

როდესაც მცენარეს ჩასარგავად მოვამზადებთ, უპირველეს ყოვლისა შევუმოწმოთ, მოშორებული აქვს თუ არა ძველი ფესვი. შემდეგ განსაზღვრეთ, რომელ მხარეს ჯობს ჩარგოთ, რომ უფრო მიმზიდველი სანახავი იყოს. მართკუთხა ან ელიფსური ფორმის ქოთნის გამოყენებისას ხე უნდა ჩარგოთ ერთ მხარეს, მისი ფორმის შესაბამისად. მეორე მხრივ მცენარე შეგიძლიათ ჩარგოთ ცენტრიდან 7-10 სანტიმეტრით დაშორებული, რაც საუკეთესოა არა მხოლოდ ესთეტიკური თვალსაზრისით, არამედ მცენარის მოვლის მეთოდების დასახვეწად.

ქოთანში მცენარე ირწყვება დარგვისთანავე. ერთი კვირის განმავლობაში იგი მოათავსეთ ოთახის ყველაზე მზიან ადგილას, თან ფოთლები წყლით უნამეთ. მომდევნო 5 დღის განმავლობაში-დღის პირველ ნახევარში გადგით ხოლმე გარეთ, ამის შემდეგ მთელი დღე დატოვეთ აივანზე ან ბაღში.
1) წყლის გასასვლელი ხვრელის ზემოდან მოათავსეთ მავთულის ბადე.
2) ჩაყარეთ ქვიშიანი ნიადაგი.
3) პინცენტით ფრთხილად გააცალკევეთ გადახლართული ფესვები.
4) მოაჭერით მოგრძო ფესვები.
5) მოათავსეთ შესაფერის ქოთანში იმ მიმართულებით, რომელსაც შეარჩევთ.
6) ფესვები ფრთხილად მოათავსეთ ქოთანში.
7) მცენარის ფესვები დაფარეთ მიწით და ფრთხილად მოასწორეთ მიწა.
8) მოაცილეთ ზედმეტი მიწა და ისევ მოასწორეთ.

ბონსაი-ჭურჭლის შერჩევა


ქოთანი შეგიძლიათ შეარჩიოთ საკუთარი გემოვნებით. ტრადიციულად იყენებენ მოჭიქულ თიხის ჭურჭელს. სასურველია ქოთანი იყოს ფრიალა, რომელსაც ზომიერად გავხვრეტთ დრენჟისთვის. ეს ხელს უწყობს ჯუჯა მცენარეების განვითარებას. ყოველი ცოცხალი უჯრედების ერთ-ერთ უმთავრეს სასიცოცხლო პირობას წარმოადგენს ჟანგბადის არსებობა, თუ ნიადაგში არ მოხდება ჰაერის მიმოქცევა, მაშინ მცენარე იღუპება, ცოცხალი უჯრედები დაკარგავენ ჟანგბადს. ეს შეიძლება თავიდან აიცილოთ ზომიერად გაკეთებული დრენაჟის საშუალებით, საიანაც წყალი გამოედინება, ხოლო ჟანგბადით გაჯერებული ჰაერი შეაღწევს ფორებიან ატმოსფეროს.